icon profile default icon profile crystal icon profile dove icon profile lilac icon profile medical icon profile organic icon profile summer icon profile vintage

Bầu cử tổng thống Nga – Một nét dân chủ phương Đông

Đăng bởi HocKynang.com. Posted in Bàn và Luận

Bầu cử tổng thống Nga – Một nét dân chủ phương Đông

"Phó tướng" Dmitry Medvedev sẽ trở thành người kế nhiệm Tổng thống V. Putin là điều không mấy ai nghi ngờ. Việc bầu cử gần như chỉ còn là thủ tục. Giới quan sát đều thống nhất quan điểm rằng tất cả đã được định đoạt.

Cuộc bầu cử "kém hấp dẫn"

Tinh ý có thể nhận thấy sự quan tâm khác biệt của giới báo chí đối với sự kiện bầu cử của hai cường quốc lớn của thế giới: Nga và Mỹ. Mặc dù tới tháng 11 bầu cử Mỹ mới diễn ra song “tin nóng” về Nhà Trắng liên tục lan truyền trên các phương tiện thông tin. Nhất cử nhất động của mỗi ứng viên đều được chuyển tải với những bình luận rõ ràng nhất về sự tương quan thế và lực giữa các ứng viên. Trong khi đó, bầu cử Nga dường như "kém hấp dẫn" và kém hồi hộp hơn bởi kết quả đã rõ.

Theo dự báo của Trung tâm nghiên cứu dư luận xã hội toàn Nga VSIOM, Phó Thủ tướng thứ nhất Dmitry Medvedev sẽ giành được khoảng 68-70% số phiếu, bỏ xa ứng cử viên gần nhất Gennady Zyuganov đến trên 50%. Điều tra của Quỹ Dư luận xã hội FOM cũng cho kết quả tương tự. Với nhiều nhà xã hội học thì bầu cử coi như đã kết thúc. Song phải chăng mọi việc đã được định sẵn, không còn gì đáng để bàn luận?

Và đây lại là một dịp tốt cho báo chí phương Tây công kích. Trong cái nhìn của họ thì các cuộc bầu cử ở Nga luôn chứa những nhân tố thiếu dân chủ, trừ những lúc Nga khủng hoảng chính trị (!). Có thể kể đến chính biến năm 1991, khi Boris Yeltsin lên cầm quyền hay lúc ông trúng cử nhiệm kì 2. Theo giới quan sát, trong cuộc bầu cử Tổng thống Nga năm 1996, nếu "sòng phẳng" Yeltsin sẽ thua Tổng bí thư Đảng cộng sản Gennady Zyuganov. Tuy nhiên, khi thấy rằng kết cục như vậy sẽ không tốt cho “nền dân chủ mới”, Yeltsin đã kêu gọi sự hỗ trợ của các nhà tài phiệt. Phương Tây biết rõ, nhưng đã im lặng. Họ cần sự tụt hậu của một cường quốc và không muốn đánh thức "con gấu Nga đang ngủ đông"?

Bầu cử tổng thống Nga – Một nét dân chủ phương Đông

Khó mà nói thể chế nào dân chủ hơn

Khác với ở Mỹ bầu cử bằng đại cử tri, ở Nga bầu tổng thống như một cuộc trưng cầu dân ý. Từng công dân có quyền đi bỏ phiếu cho ứng cử viên mà họ tín nhiệm. Trong khi đó, bầu cử ở Mỹ, các cử tri Mỹ không trực tiếp tham gia bầu chọn Tổng thống. Họ lựa ra "đại biểu cử tri" - những người cam kết sẽ bầu cho ứng viên này hoặc ứng viên khác. Tùy theo dân số, mỗi bang sẽ chọn ra số đại cử tri tương ứng. Và chính những đại cử tri này mới là người chọn ra tổng thống.

Phương Tây thường bình luận về bầu cử ở Nga thiếu dân chủ, nhiều vi phạm, dễ bị thao túng... song như nguyên Bộ trưởng bộ quốc phòng Nga Sergey Ivanov từng phát biểu: “Nếu như tồn tại dân chủ phương Tây thì cũng cần phải tồn tại dân chủ phương Đông và dân chủ phương Nam". Và thế giới đã từng thấy, hệ thống bầu cử ở Mỹ dù được coi là hoàn thiện cao, đã xảy ra sự cố thế nào trong cuộc đấu giữa Bush và Al Gore năm 2000. Phe Dân chủ đã gọi việc kiểm phiếu lại ở bang Florida - sự kiện trao quyền lực vào tay Bush - là một xì-căng-đan bẩn thỉu. Rõ ràng thật khó khẳng định, thể chế nào dân chủ hơn.

Bầu cử Tổng thống Nga: Uy tín và sự ám ảnh

Tại sao Medvedev lại được tổng thống Nga chọn làm người kế nhiệm? Có nhiều người đùa rằng vì ông ấy “giống” Putin, từ hình dáng, cách ăn mặc cho đến giao tiếp. Một số khác cho rằng vì Dmitry Anatolievich Medvedev trẻ trung, năng động… nhưng có lẽ quan trọng hơn cả là ông sẽ tiếp tục đi theo đường lối của Putin.

Còn có thêm ba ứng cử viên được Ủy ban bầu cử quốc gia Nga chấp thuận. Đó là Lãnh đạo Đảng cộng sản Gennady Zyuganov, thủ lĩnh Đảng đảng Dân chủ Tự do Nga Vladimir Zhirinovski và thủ lĩnh Đảng “Dân chủ Nga” Andrei Bogdanov. Con số có thể nhiều hơn nữa, tuy nhiên, kết quả bầu cử không vì thế mà bị ảnh hưởng. Các quan sát viên chính trị Nga cho hay vấn đề ở chỗ, hiện trong cuộc bầu cử Nga không có các chính khách cánh hữu uy tín . Trên thực tế, những thủ lĩnh thực sự có tài năng và kinh nghiệm thì không thiếu, nhưng uy tín thì chưa đủ. Với một tân tổng thống, nó cần phải được bảo đảm.

Liệu rằng để quản lý quốc gia, cựu Thủ tướng Mikhail Kasyanov sẽ làm tồi hơn? Kasyanov đâu phải là người ít kinh nghiệm. Nếu nói, ông ấy “đã luống tuổi” rồi, chắc hẳn phải chọn Garry Kasparov - đại kiện tướng cờ vua tài năng của thế giới. Còn nếu lo ngại về lập trường chính trị thì Phó Thủ tướng thứ nhất Sergey Ivanov - người được dư luận trước đây cho rằng sẽ kế nhiệm Putin, ắt hẳn là một ứng cử viên sáng giá.

Bầu cử tổng thống Nga – Một nét dân chủ phương Đông

Nhưng vấn đề lại không nằm ở khâu nhân sự. Người Nga sẽ sẵn lòng lựa chọn bất kì ai được Putin ủng hộ, thậm chí không cần vận động. Họ chưa quên sự hỗn loạn và khủng hoảng triền miên của những năm 1990 dưới thời Yeltsin khi ông cố gắng xây dựng một nền dân chủ theo mô hình phương Tây trên mảnh đất Đông Âu với ngót gần thế kỉ thấm đượm văn hóa chuyên chính vô sản này. Những con người Nga mộc mạc đang phải vật lộn với cái đói nghèo. Họ không cần sự tự do lai căng mà vô số đảng với tên gọi dân chủ đang tranh giành quyền lực hứa hẹn.

Người Nga cần gì nhất?

Ngày hôm nay, phần lớn nhân dân Nga đều hài lòng vì công việc ổn định, thu nhập tăng đều, chất lượng cuộc sống được nâng cao. Vậy thì thay đổi chính quyền để làm gì nếu họ không chắc chính quyền theo đường lối mới liệu có tốt hơn? Người Nga trong cuộc bầu cử tới có thể và có quyền làm điều đó theo Hiến pháp. Song một chính quyền khác lên, hoàn toàn có thể, sẽ đưa nước Nga quay lại thời kì tăm tối, và biết đâu những vụ “tái quốc hữu hóa” như với tập đoàn dầu khí Yukos sẽ diễn ra hàng loạt... Nói cách khác, người nghèo sẽ nghèo hơn, các tài phiệt, đại gia sẽ trở thành vô sản hay tù nhân. Mấy ai trong xã hội Nga không quan ngại nếu chính quyền thay đổi?
 

Medvedev sẽ được lựa chọn không phải chỉ vì tài năng cá nhân hay kinh nghiệm lãnh đạo. Sự tín nhiệm của tổng thống đương nhiệm Putin - niềm tự hào của nhân dân Nga hôm nay, và hơn nữa, sự ủng hộ của chính Đảng “Thống nhất toàn Nga” với uy tín rộng lớn, mới là những yếu tố đóng vai trò quyết định.

Putin có thừa khả năng và ảnh hưởng để tiếp tục duy trì quyền lực trên cương vị tổng thống bằng con đường hợp hiến. Một số nhà phân tích chính trị cho rằng phương án ông sẽ trở thành thủ tướng khi Medvedev đắc cử mang tính an dân nhiều hơn hiện thực. Nước Nga cần có sự ổn định về chính trị để phát triển, người dân Nga muốn những chính sách Putin đang theo đuổi sẽ được tiếp tục. Ông sẽ không vắng mặt trên chính trường.

Ngày mai, nhân dân Nga sẽ lựa chọn tổng thống mới. Cuộc bầu cử dù được xem là dân chủ hay không thì vẫn đậm nét ổn định và kế thừa - những giá trị không thể thiếu trong văn hóa chuyển giao quyền lực ở xã hội phương Đông.

Tags: QUẢN TRỊ KINH DOANH Bàn và Luận